วอลเล่ย์บอล (Volleyball) กีฬายอดนิยมสำหรับทุกเพศทุกวัย

วอลเล่ย์บอล (Volleyball) กีฬายอดนิยมสำหรับทุกเพศทุกวัย

 

วอลเล่ย์บอล (Volleyball) กีฬาที่ทุกคนต่างก็คุ้นเคยและรู้จักเป็นอย่างดี ถือเป็นกีฬายอดนิยมในกลุ่มผู้ชมกีฬามายาวนานเพราะรูปแบบที่สนุกสนานได้ลุ้นได้เชียร์ตลอดเวลา และในส่วนของนักกีฬาเองในเมืองไทยก็มีนักวอลเล่ย์บอลฝีมือดีมีชื่อเสียงระดับนานาชาติจำนวนมาก ซึ่งในหัวข้อนี้ก็มีเรื่องราวน่าสนใจของกีฬาชนิดนี้มาฝากดังนี้

 

volleyball

 

ความเป็นมาและประวัติกีฬาวอลเล่ย์บอล

เริ่มจาก ประวัติวอลเล่ย์บอล มีจุดเริ่มต้นครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1895 มิสเตอร์วิลเลียม จี. มอร์แกน ผู้อำนวยการฝ่ายพลศึกษาของสมาคมวายเอ็มซีเอ ในรัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศสหรัฐอเมริกา จากแนวคิดที่ว่าต้องการให้มีกีฬาที่เหมาะกับการเล่นในฤดูหนาวแทนกีฬากลางแจ้งตอนหิมะตกหนัก โดยใช้ลักษณะการเล่นเทนนิสมาดัดแปลงนั่นคือการนำตาข่ายเทนนิสขึงระหว่างเสาโรงยิมและใช้ยางในของลูกบาสเกตบอลสูบลม จากนั้นตีโต้ข้ามตาข่ายกันไปมาด้วยมือและแขน แต่เพราะยางในลูกบาสเกตบอลเบาเกินไปทำให้เคลื่อนที่ช้า ควบคุมทิศทางยาก จึงเปลี่ยนมาลองใช้ลูกบาสเกตบอลแทน แต่ผลก็คือลูกบาสทั้งใหญ่ หนักและแข็งเกินไปเช่นกัน หลังจากนั้นไม่นาน บริษัท Ant G. Spalding and Brother Company ก็ได้ผลิตลูกบอลหุ้มด้วยหนังและบุด้วยยางเพื่อใช้เล่นเกมข้างต้นซึ่งหลังจากทดลองเล่นแล้ว จึงมีการตั้งชื่อเกมการเล่นนี้ว่า "มินโทเนตต์" (Mintonette)

ต่อมาในปี ค.ศ. 1896 ในการประชุมผู้นำด้านพลศึกษาที่วิทยาลัยสปริงฟีลด์ วิลเลียม จี มอร์แกน ได้สาธิตวิธีการเล่นต่อหน้าที่ประชุม และ ศ.อัลเฟรด ที เฮลสเตด ก็เสนอแนะให้เปลี่ยนชื่อจากมินโทเนตต์เป็น วอลเลย์บอล ด้วยเหตุผลว่าเป็นวการเล่นโต้ลูกบอลให้ลอยข้ามตาข่ายในอากาศ โดยไม่ให้ลูกบอลตกพื้น  จากนั้นราวๆ ค.ศ. 1928 ดร.จอร์จ เจ ฟิเชอร์ ได้ทำการปรับปรุงกติกาการของกีฬาชนิดนี้เพื่อใช้ในการแข่งขันระดับชาติ และมีบทบาทในการเผยแพร่จนได้รับสมญานามว่า บิดาแห่งกีฬาวอลเลย์บอล ในปี ค.ศ. 1952 มีการจัดแข่งขันวอลเลย์บอลหญิงขึ้นครั้งแรก โดยสมาคมวอลเลย์บอลแห่งประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นการแข่งขันระหว่างประเทศในแถบตะวันออกไกล แล้วก็ได้ถูกจัดเข้าแข่งขันในโอลิมปิกครั้งแรกที่เมืองเฮลซิงกิ ประเทศฟินแลนด์ 

สำหรับการเข้านำเข้ามาในประเทศไทยนั้นไม่มีหลักฐานที่แน่ชัด แต่ชาวไทยบางกลุ่มเริ่มเล่นและแข่งขันวอลเลย์บอลประมาณช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2  ส่วนหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการเผยแพร่คือกรมพละศึกษาโดยจัดให้มีการแข่งขันกีฬาประจำปีและบรรจุกีฬาวอลเลย์บอลหญิงเข้าไว้ในรายการแข่งขันเป็นครั้งแรก ตั้งแต่นั้นมาก็มีการพัฒนามาตลอด กระทั่งมีการจัดตั้งสมาคมวอลเลย์บอลสมัครเล่นแห่งประเทศไทย อย่างเป็นทางการขึ้นเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2502 พร้อมทั้งได้บรรจุในหลักสูตรชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นกับตอนปลายด้วย

 

volleyball1

 

วิธีเล่น กติกาและประโยชน์ของวอลเล่ย์บอล

วิธีการเล่นวอลเล่ย์บอลหลักๆ ก็คือผู้เล่นจะแบ่งเป็น 2 ทีม ทีมละ 6 คน เมื่อลงสนามก็จะอยู่คนละฝั่งตาข่ายแล้วก็ตีลูกบอลโต้กันไปมา โดยต้องพยายามไม่ให้ลูกบอลตกพื้น ไม่ให้ออกนอกเขตสนาม และตำแหน่งต่างๆ ของผู้เล่นวอลเล่ย์บอล ในสนามประกอบด้วย ตัวเซ็ต (Setter) ต้องมีความปราดเปรียวว่องไว ไหวพริบดี หน้าที่ส่วนใหญ่คือต่อบอลในบอลที่สองโดยการตั้งบอลไปยังตัวรุกเพื่อทำคะแนน 

ตัวตีกลาง (Middle blocker) ต้องสามารถรุกได้อย่างรวดเร็วรวมทั้งมีการบล็อกที่ดี สามารถขึ้นบล็อกคู่ด้านข้างของสนามได้เป็นอย่างดี ส่วนใหญ่ในทีมจะมี 2 คน

ตัวตีด้านนอก (Outside hitter) บางครั้งเรียกว่า ตัวตีหัวเสา เป็นตัวตบที่มีทักษะจากการฝึกคงเส้นคงวาที่สุดในทีมและมักจะได้บอลจากตัวเซ็ตมากที่สุด แต่ละทีมจะมีผู้เล่นตำแหน่งนี้ 2 คน

ตัวตีตรงข้าม (Opposite hitter) หน้าที่ส่วนใหญ่คือป้องกันเกมรุกของคู่ต่อสู้ อยู่บริเวณเสาด้านขวาและคอยบล็อกตัวตีด้านซ้ายของฝ่ายตรงข้ามด้วย

ตัวรับอิสระ หรือ ลิเบโร (Libero) ตำแหน่งนี้ต้องชำนาญเกมรับเป็นพิเศษและไม่จำเป็นต้องตัวสูง โดยจะสวมชุดที่ต่างจากผู้เล่นคนอื่นในทีม ลิเบโรไม่มีสิทธิ์บล็อกหรือตีบอลขณะอยู่เหนือตาข่ายได้ เมื่อเกมหยุด ลิเบโรสามารถเปลี่ยนตัวกับผู้เล่นแดนหลังได้โดยไม่ต้องแจ้งผู้ตัดสิน นอกจากนี้ลิเบโรก็ยังไม่มีสิทธิ์เป็นผู้เสิร์ฟบอลด้วย

สำหรับ กติกาวอลเล่ย์บอล และการนับคะแนนตามหลักของ สหพันธ์วอลเล่ย์บอลระหว่างประเทศ ก็คือในแต่ละเซททีมใดทำได้ 25 คะแนนก่อน เป็นฝ่ายขนะเซทนั้น แต่ถ้าคะแนนเสมอกันที่ 24-24 จะเรียกว่า ดิวซ์ (Deuce) ต้องเล่นต่อจนฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งทำคะแนนได้มากกว่าอีกฝ่าย 2 คะแนน จึงจะจบเซ็ต การแข่งขันแบบ 3 ใน 5 เกม ถ้าแข่งกันครบ 4 เซท ทีมไหนชนะได้ 3 เซท ก่อน ก็จะเป็นผู้ชนะในแมทช์การแข่งขันนั้น 

 

ประโยชน์ของวอลเล่ย์บอล หากใครชอบดูการแข่งขันกีฬาชนิดนี้เป็นประจำก็คงจะได้เห็นว่า วอลเล่ย์บอล ไม่ใช่แค่เรื่องของการใช้พละกำลังเท่านั้น แต่ยังถือเป็นกีฬาประเภททีมที่ต้องอาศัยความรู้ใจ ความสามัคคี การวางแผนเกมรุกและรับ รวมถึงปฏิภาณไหวพริบทุกด้านในการตอบโต้คู่แข่ง ซึ่งในแง่ของผู้เล่นก็จะได้ฝึกความสามารถทางร่างกาย การเรียนรู้เทคนิควิธีการต่างๆ เพื่อพัฒนาทักษะความสามารถของตัวเองสำหรับต่อยอดไปเป็นนักกีฬาอาชีพ ซึ่งทุกวันนี้นักวอลเล่ย์บอลหญิงไทย ก็ก้าวไปสู่จุดนั้นกันหลายคน 

volleyball2